W historii ludzkości starano się za pomocą różnych sposobów chronić skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych. Przez wieki wykorzystywano różne metody ochrony. Z biegiem czasu technologia poszła do przodu, naukowcy zaczęli badać skuteczność różnych substancji w blokowaniu promieniowania UV. To zaowocowało w XIX wieku stworzeniem pierwszego skutecznego filtra przeciwsłonecznego. Jednak nie był on doskonały, jego głównymi składnikami były tłuste substancje, które pozostawiały na skórze nieestetyczne ślady.

Wraz z rozwojem medycyny i farmacji, zaczęto stosować bardziej skomplikowane metody ochrony przed szkodliwym działaniem promieni UV. Dopiero w XX wieku zaczęto stosować bardziej zaawansowane składniki, które zapewniały skuteczną ochronę przed promieniowaniem UV.

Obecnie krem zawierający w swoim składzie filtr przeciwsłoneczny jest niezastąpionym produktem w pielęgnacji skóry i profilaktyce przeciwsłonecznej. Kosmetyki z filtrami skutecznie przeciwdziałają starzeniu skóry spowodowanemu promieniowaniem UV, chronią przed oparzeniami słonecznymi a także zapobiegają rozwojowi nowotworów skóry.

Rodzaje filtrów przeciwsłonecznych:

• Fizyczne: zawierają tlenek cynku i dwutlenek tytanu, które odbijają promieniowanie UV od skóry.

• Chemiczne: zawierają substancje chemiczne, które absorbują promieniowanie UV i przemieniają je w ciepło.

• Organiczne: naturalne składniki roślinne: oleje i ekstrakty roślinne.

Ochrona przed słońcem jest ważna nie tylko latem, ale również zimą, ponieważ promieniowanie UV może powodować szkody na skórze przez cały rok. Dlatego regularne stosowanie preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi powinno być codzienną praktyką każdej osoby, która dba o zdrowie skóry.

Historia filtrów przeciwsłonecznych
Starożytność
W starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie ludzie wykorzystywali różne metody, aby chronić skórę przed promieniami słonecznymi. Wykorzystywano naturalne filtry przeciwsłoneczne: oliwę z oliwek, jagody dzikiej róży czy aloes. W starożytnym Egipcie postrzegano bladość skóry jako oznakę atrakcyjności i szlachectwa. Jednak jedynie faraonowie i bogaci obywatele stosowali specjalne mieszanki olejów roślinnych, wosku pszczeli i innych składników, aby zabezpieczyć swoją skórę przed oparzeniami. Do blokowania opalenizny i ochrony przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych wykorzystywano również ekstrakty z ryżu, jaśminu i łubinu, grochu, sezamu i lnu.

Podobnie, w starożytnym Japonii, gejsze wykorzystywały biały pastel do zabezpieczenia skóry twarzy przed słońcem.

W starożytnej Grecji kobiety nakładały na ciała mieszankę oliwy, miodu i mąki, w celu zapobiegania przegrzania się skóry na słońcu. Z kolei starożytni Rzymianie stosowali specjalne pasty z tłustych substancji (najczęściej wykorzystywano mieszanki tłuszczów roślinnych), które chroniły skórę przed poparzeniami słonecznymi.

Koczownicze ludy południowo-wschodniej Azji, w celu ochrony przez promieniami słonecznymi, pokrywały ciało pastą z wodorostów, ryżu oraz przypraw.

Średniowiecze
W średniowieczu, aby chronić się przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, ludzie używali specjalnych ubrań i nakryć głowy. Wykorzystywano również owoce i warzywa jako formę ochrony przeciwsłonecznej. Sok z marchwi, malin i ogórków był popularny wśród kobiet, które chciały zachować młody wygląd cery oraz uniknąć poparzeń słonecznych. Średniowieczne kobiety wykorzystywały z okłady z jagód czy mazidła z ekstraktami roślinnymi, aby chronić swoją skórę przed negatywnym działaniem słońca.

XIX wiek
W epoce wiktoriańskiej popularne były rękawiczki, parasole i kapelusze, które miały zapobiegać oparzeniom skóry, ale także chronić skórę przed promieniowaniem UV.

W XIX wieku opracowano pierwsze komercyjne filtry przeciwsłoneczne. Zawierały one substancje chemiczne, takie jak tlenek cynku i dwutlenek tytanu. Jednak ludzie polegali głównie na naturalnych składnikach do ochrony skóry przed promieniami UV.

XX wiek
W ciągu XX wieku, filtry przeciwsłoneczne stały się bardziej dostępne i popularne. Zaczęto wykorzystywać różne substancje chemiczne (oxybenzone, avobenzone i octocrylene), aby skutecznie blokować promieniowanie UV. W latach 30-tych XX wieku, powstał pierwszy filtr przeciwsłoneczny w formie kremu, jednak jego skuteczność była ograniczona. Obecnie na rynku istnieje wiele różnych rodzajów filtrów przeciwsłonecznych, w postaci kremów, żeli, sprayów czy balsamów.

Rewolucja kosmetyczna: Wynalezienie pierwszego filtru przeciwsłonecznego
Przeciwsłoneczna rewolucja kosmetyczna zaczęła się w XIX wieku, kiedy wynaleziono pierwszy skuteczny filtr przeciwsłoneczny. Do tego momentu ludzie posługiwali się różnymi sposobami, aby chronić swoją skórę przed słońcem, takimi jak: stosowanie parasoli i kapeluszy z szerokimi rondami czy noszenie specjalnych ubrań. Te metody miały swoje ograniczenia i nie zapewniały skutecznej ochrony przed szkodliwym promieniowaniem. Wiele z nich okazało się niewystarczających, dlatego wprowadzenie na rynek pierwszego filtru przeciwsłonecznego było istotnym przełomem w dziedzinie kosmetyki i pielęgnacji skóry.

Pierwsze komercyjne produkty z filtrem przeciwsłonecznym
Pierwsze produkty z filtrem przeciwsłonecznym były dostępne głównie w postaci mazideł i balsamów, które miały chronić skórę przed oparzeniami. Jednym z pierwszych popularnych produktów z filtrem przeciwsłonecznym był krem Nivea, który został wprowadzony na rynek w 1936 roku. Ten kultowy produkt szybko zyskał popularność i nadal jest stosowany przez miliony ludzi na całym świecie. Wraz z postępem technologicznym oraz zmianami w świadomości zdrowotnej, filtry przeciwsłoneczne przeszły ewolucję. Obecnie dysponujemy szerokim wyborem produktów (kremy, balsamy, żele, spraye), które chronią skórę przed szkodliwymi działaniem promieni UV.

Kto wynalazł krem przeciwsłoneczny?

Pod koniec XIX w. naukowcy odkryli negatywny wpływ na zdrowie ekspozycji na słońce. Zaczęto uświadamiać społeczeństwo o konieczności ochrony skóry przed działaniem promieniowania UV. W latach 30-tych XX w. pojawiły się pierwsze preparaty, które miały zapobiegać oparzeniom słonecznym. Za pioniera w tej dziedzinie uważa się Eugene’a Schueller’a, który był założycielem marki kosmetycznej L’Oreal. W 1936 r. opracował on pierwszą komercyjną formułę kremu przeciwsłonecznego.

W 1938 roku austriacki chemik Franz Greiter, po tym jak uległ znaczącym poparzeniom przy wspinaniu się na górski szczyt Piz Buin, wynalazł jeden z pierwszych dużych produktów ochrony przeciwsłonecznej. Opracowany krem przeciwsłoneczny Greiter nazywał „Gletscher Crème” lub „Glacier Cream”. Wykazywał on współczynnik ochrony przeciwsłonecznej (SPF) równy dwa.

W Stanach Zjednoczonych w 1944 r. Benjamin Green (lotnik i farmaceuta) opracował dla wojska jeden z pierwszych popularnych produktów z filtrem przeciwsłonecznym. Impulsem było niebezpieczeństwo nadmiernej ekspozycji na słońce żołnierzy w rejonach tropikalnych Pacyfiku w czasie II wojny światowej. Opracowany przez Greena krem przeciwsłoneczny został nazwany „Red Vet Pet” od „czerwonej wazeliny weterynaryjnej”. Była to czerwona, lepka substancja podobna do wazeliny. Jego patent został zakupiony przez Coppertone, który ulepszył recepturę a następnie skomercjalizował tę substancję. Na początku lat 50-tych był on sprzedawany jako marka „Coppertone Girl” i „Bain de Soleil”.

Ewolucja składników aktywnych w filtrach przeciwsłonecznych

Dzięki postępowi nauki i technologii, składniki aktywne w filtrach przeciwsłonecznych uległy znaczącym zmianom. Obecnie kosmetyki przeciwsłoneczne skutecznie chronią skórę przed poparzeniami, przedwczesnym starzeniem się oraz nowotworami skóry.

Jednym z najważniejszych składników aktywnych w filtrach przeciwsłonecznych jest tlenek cynku, który działa jak fizyczny bloker UV, odbija promienie słoneczne od powierzchni skóry. Jest to szczególnie zalecany dla osób z wrażliwą skórą. Kolejnym popularnym składnikiem aktywnym jest oksybenzon, chemiczny filtr UV, absorbujący i przekształcający promieniowanie UV na ciepło. Niestety, jest on obecnie kontrowersyjnym składnikiem, ze względu na jego potencjalny negatywny wpływ na zdrowie.

Przełomowe technologie w produkcji filtrów przeciwsłonecznych

Już w czasach starożytnych ludzie zdawali sobie sprawę z konieczności ochrony skóry przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym. Jednym ze sposobów było stosowanie naturalnych składników: olei roślinnych czy wosku pszczelego. Substancje te miały zabezpieczać skórę przed promieniowaniem UV. Oleje roślinne początkowo skuteczne, szybko schodziły ze skóry w czasie kąpieli słonecznych. Z kolei wosk pszczeli był trudny do nakładania na skórę. Specjalne ubrania czy nakrycia głowy chroniły w znacznym stopniu przed oparzeniami.

Obecnie, producenci filtrów przeciwsłonecznych, korzystają z zaawansowanych technologii, aby zapewnić skuteczną ochronę skóry przed promieniowaniem UV. Dzięki rozwojowi nauki i innowacyjnym metodom produkcji, filtry przeciwsłoneczne są lekkie, łatwe w aplikacji i skutecznie chronią skórę przed negatywnymi skutkami promieni UV. Kremy przeciwsłoneczne zapewniają nie tylko ochronę, ale także komfort i pielęgnację skóry. Ważne jest pamiętanie o regularnym nakładaniu filtru i stosowaniu odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej.

Standardowa ocena

Powszechne stosowanie produktów ochrony przeciwsłonecznej wymusiło ujednolicenie siły i skuteczności każdego produktu. Dlatego Greiter w 1962 roku opracował klasyfikację SPF. Ocena SPF jest miarą odsetka promieni UV, powodującego oparzenia słoneczne, które docierają do skóry.

Po pierwszym przyjęciu obliczeń SPF przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków w 1978 roku, standardy etykietowania filtrów przeciwsłonecznych uległy dalszym modyfikacjom. W czerwcu 2011 r. FDA wydało kompleksowy zestaw przepisów, które mają pomóc konsumentom w identyfikacji i wyborze odpowiednich produktów przeciwsłonecznych, zapewniających ochronę przed oparzeniami słonecznymi, wczesnym starzeniem się skóry i nowotworami skóry.

W 1977 roku wprowadzono wodoszczelne filtry przeciwsłoneczne. Prace rozwojowe koncentrowały się na tym, aby ochrona przeciwsłoneczna była trwalsza, o szerszym spektrum, a aplikacja produktu komfortowa. W 1980 roku Coppertone opracował pierwszy filtr przeciwsłoneczny UVA/UVB, chroniący skórę przed długimi i krótkimi promieniami UV.

Sposoby na naturalną ochronę przed słońcem

Współczesne filtry przeciwsłoneczne są efektywnymi środkami ochrony przed szkodliwym promieniowaniem UV. Wiele osób poszukuje naturalnych alternatyw, aby zadbać o swoją skórę w sposób bardziej organiczny.

Niektóre naturalne sposoby na ochronę przed słońcem stosowanie olejów roślinnych (olej kokosowy, oliwa z oliwek), które posiadają naturalne właściwości ochronne,

• stosowanie mineralnych filtrów przeciwsłonecznych (dwutlenek tytanu, tlenek cynku), które odbijają promieniowanie UV,

• noszenie odzieży ochronnej (długie rękawy, kapelusze), które chronią skórę przed nadmiernym nasłonecznieniem.

red.

Czas na Farmację 5/2025

Korzystaj z pełnego dostępu do artykułów bezpłatnie subskrybując czasopismo >>>